De provincie Limburg gebruikt cookies om jouw surfervaring op deze website gemakkelijker te maken.

Strikt noodzakelijke cookies
Deze cookies zijn strikt noodzakelijk om in de site te navigeren, of om te voorzien in door jou aangevraagde faciliteiten.
Functionaliteitscookies
Deze cookies verbeteren van de functionaliteit van de website door het opslaan van jouw voorkeuren.
Prestatiecookies
Deze cookies helpen om de prestaties van de website te verbeteren, waardoor een betere gebruikerservaring ontstaat.
Online surfgedrag gebaseerde reclame cookies
Deze cookies worden gebruikt om op de gebruiker op maat gemaakte reclame en andere informatie te tonen.

A tot Z (Weetjes)

Limburg boomt

Herfstkleur

Het is herfst. De bladeren beginnen te verkleuren. Die kleuren kunnen sterk verschillen van soort tot soort. Van geel en bruin tot oranje en rood. Waarom verkleuren bomen eigenlijk? Is Jack Frost aan het werk of is er een andere verklaring?

Wij kennen Koning Winter. In de Anglo-Saksische en Noorse cultuur spreken ze van Jack Frost. Een wezentje dat vorst verspreidt op koude winterochtenden. Je mag Jack verantwoordelijk stellen voor het ijs op de wegen, de vastgevroren autodeuren en andere winterse perikelen. Het personage - vaak afgebeeld als een jongetje - heeft ook de verkleuring van de bladeren op zijn palmares staan. Hij zou de bladeren met zijn koude vingers knijpen tot ze rood worden.

Groene weerkaatsing

Hoe romantisch bovenstaande verklaring ook klinkt, de wetenschap leert ons de waarheid. Herfstkleuren hebben alles te maken met pigmenten.

Bladeren van loofbomen bevatten bladgroen of chlorofyl. Dit bladgroen zorgt ervoor dat planten als een ingenieuze machine koolstofdioxide (CO2) en water, met behulp van zonlicht, omzetten in suikers en zuurstof. Dit proces heet fotosynthese. Het bladgroen bezorgt de bladeren ook hun groene kleur. Alle kleuren in het zonlicht worden geabsorbeerd, behalve het groen: dat wordt teruggekaatst. Daarom zien wij groene bladeren.

Eigeel en wortel

In de herfst wordt aan de bladvoet een kurklaagje gevormd. Dit laagje belemmert het transport van stoffen van en naar het blad en verstoort de vorming van bladgroen. Eenmaal het bladgroen verdwijnt, is ook de groene kleur weg.

Andere pigmenten, die altijd al in het blad zaten, krijgen het voor het zeggen: caroteen en xanthofyl (ook gekend van wortel en eierdooier). Zij zorgen voor geel, oker, oranje en duizend-en-één schakeringen.

Suikeroverschot

En hoe zit het met de prachtige rode herfstgloed? Dat is een ander verhaal. Die kleur is het gevolg van de aanwezigheid van anthocyanen. Anthocyanen worden in de herfst gevormd uit overschotten van suikers.

Terwijl caroteen en xanthofyl een rol spelen in de fotosynthese en het beschermen van het chlorofyl is het belang van de anthocyanen minder duidelijk. Volgens deskundigen spelen ze een rol in de bescherming tegen stresssituaties. Anthocyanen zouden ook het proces van terug opnemen van bruikbare voedingsstoffen bewaken zodat de boom in het voorjaar genoeg energie heeft om weer uit te lopen.

Zonnig en droog herfstweer, met koude nachten en eventueel wat lichte vorst, staat garant voor mooie herfstkleuren. Dit samenspel levert in bepaalde streken van de Verenigde staten en Canada alvast een topattractie op, "Indian Summer".