De provincie Limburg gebruikt cookies om jouw surfervaring op deze website gemakkelijker te maken.

Strikt noodzakelijke cookies
Deze cookies zijn strikt noodzakelijk om in de site te navigeren, of om te voorzien in door jou aangevraagde faciliteiten.
Functionaliteitscookies
Deze cookies verbeteren van de functionaliteit van de website door het opslaan van jouw voorkeuren.
Prestatiecookies
Deze cookies helpen om de prestaties van de website te verbeteren, waardoor een betere gebruikerservaring ontstaat.
Online surfgedrag gebaseerde reclame cookies
Deze cookies worden gebruikt om op de gebruiker op maat gemaakte reclame en andere informatie te tonen.

A tot Z (Weetjes)

Limburg boomt

Meidoornhagen

Er doen heel wat legendes en verhalen de ronde over de meidoorn. Zo geloofde men dat de boom ontstond uit een bliksemschicht.

In Brustem (Sint-Truiden) staat dan weer de "Kapel van de Spikboom". De spikboom of meidoorn waaraan het kapelletje zijn naam dankt, stond tegen de zijgevel van de nabijgelegen hoeve. Deze meidoorn had de kracht om velden vruchtbaar te maken. Een takje van de boom of een beetje aarde werd naar de akker gebracht en de klus was geklaard. Maar de meidoorn heeft nog zoveel andere bijzondere eigenschappen ...

Een kopje kleiner

De meidoorn is geen klassieke boom met dikke stam. Hij wordt maximaal 15 meter hoog en heeft een dicht vertakte kruin met stijve takken. De stam is dus niet mooi recht, wat hem meteen onbruikbaar maakt voor constructiehout en lange planken.

Maar vergis je niet: meidoornhout is erg sterk omdat het zo traag groeit. De Latijnse naam "Crataegus" komt trouwens van het Griekse "krataios", wat staat voor stevig, sterk. Het meidoornhout werd vroeger gebruikt om handvaten en wandelstokken te maken. Door de fijne houtstructuur is het ook geschikt voor draaiwerk. Minder prozaïsch was het gebruik van een hakblok van meidoornhout bij onthoofdingen.

Prikkelboom of prikkeldraad?

Meidoorn kun je gemakkelijk snoeien. Die eigenschap én de doornen maken de meidoorn ideaal voor het vormen van dichte, ondoordringbare hagen langs weilanden en erven, voor het vastleggen van gronden en als wegbeplanting. Dat gebruik gaat al ver terug in de tijd en vind je in heel Europa. Zelfs Julius Caesar zou het al gehad hebben over "de stekelige hagen, die gebruikt werden om de vijand te weren".

Tot de prikkeldraad kwam … De meidoorn verloor zijn functie en plaats in het landschap. En hoewel men geloofde dat het vernietigen van een meidoorn onheil bracht, hadden boeren dankzij de prikkeldraad geen last meer van schaduwwerking en wortelconcurrentie én kon het land volledig worden benut.

Veel meidoornhagen werden ook uitgetrokken om de verspreiding van perenvuur (of bacterievuur) tegen te gaan. De hagen die overbleven werden vaak verwaarloosd, waardoor ze aan vitaliteit inboetten. Gelukkig worden er ook nog kilometers haag regelmatig geschoren zodat het cultuurhistorisch aspect van de geschoren perceelsafbakening blijft bestaan.

Hagen vlechten

Een bijzonder staaltje vakmanschap is het vlechten van (meidoorn)hagen. In Voeren vind je nog mooie voorbeelden van oude gevlochten meidoornhagen. Voor een zogenaamde "vlechtheg" kunnen ook andere planten gebruikt worden. In Haspengouw vind je bijvoorbeeld juweeltjes van vlechtheggen met gele kornoelje, vaak bij historische gebouwen zoals een vierkantshoeve, kasteel of pastorie.

Een vlechthaag herken je aan de kunstmatige structuur, horizontaal of diagonaal. De takken worden omgebogen of ingekapt aan de basis van de struik. De natuurlijke reactie van de struik is om naar het licht en naar boven te groeien. Zo krijg je een stevige haag die de vruchtbare sliblaag - zelfs bij hevige neerslag of overstroming - op het land houdt. Een vlechtheg is een levende haag en vereist constante zorg.

Iets voor jou?

De meidoornhaag verdient absoluut een plaats in het Limburgse landschap. Daarom zetten talrijke partners, waaronder de Limburgse Regionale Landschappen en Bosgroepen, natuurverenigingen … zich al jaren in met diverse plantacties en onderhoudsprojecten.

De meidoorn vindt ook zijn weg naar de tuin: als boom en struik of als haag. Ook de vlechtheg behoort tot de mogelijkheden, maar enkel voor wie een grote tuin en veel geduld heeft.
Informeer je goed op voorhand of volg een van de vele cursussen en vormingsavonden. Via www.haagvlechten.be kun je alvast inspiratie opdoen.