De provincie Limburg gebruikt cookies om jouw surfervaring op deze website gemakkelijker te maken.

Strikt noodzakelijke cookies
Deze cookies zijn strikt noodzakelijk om in de site te navigeren, of om te voorzien in door jou aangevraagde faciliteiten.
Functionaliteitscookies
Deze cookies verbeteren van de functionaliteit van de website door het opslaan van jouw voorkeuren.
Prestatiecookies
Deze cookies helpen om de prestaties van de website te verbeteren, waardoor een betere gebruikerservaring ontstaat.
Online surfgedrag gebaseerde reclame cookies
Deze cookies worden gebruikt om op de gebruiker op maat gemaakte reclame en andere informatie te tonen.

A tot Z (Weetjes)

Limburg boomt

De mijnwerkers van de natuur

De maand april is niet alleen gekend omwille van de bloesems. In april lopen ook de knoppen van vele bomen en struiken uit en "wordt de aarde weer groener". Hét moment voor de purpermot om zich voort te planten. Het vrouwtje legt eitjes in de knoppen of kleine blaadjes. En dan ... gaat de rups als een rasechte mijnwerker aan het werk ...

Blad vol mijngangen

De meeste rupsen eten het blad van de boom volledig op, maar sommige rupsen - zoals die van de purpermotten (Eriocraniidae) - leven tussen de twee bladhelften.

Purpermotten zijn een mooi voorbeeld van "bladmineerders". Bladmineerders eten het bladmoes op en laten een gangetje achter in het blad. Die holte heet een bladmijn.
Vlinders, vliegen, bladwespen en kevers kunnen bladmijnen veroorzaken. Sommige rupsen laten uitwerpselen (frass) achter in de bladmijn, waardoor de soort kan herkend worden.

Er zijn zelfs verschillende soorten mijnen. Bij de gangmijn bijvoorbeeld, kruipt en eet de rups enkel vooruit en laat zo een smalle gang achter in het blad. Bij blaasmijnen eet de rups in eerste instantie vooruit, maar al snel wordt ook links en rechts gegeten. Zo wordt de gang breder en breder en ontstaat de blaasmijn.

Wil je meer weten over de verschillende soorten mijnen, kijk dan eens op www.bladmineerders.be.

Prachtige purpermotten

In België komen 8 soorten purpermotten voor, 6 daarvan leven op berk (Betula). Zij maken allemaal een blaasmijn met daarin de typische spaghetti-achtige frass-draden. Ze hebben slechts één generatie per jaar.

Het verpoppen gebeurt in de grond, waar ze de rest van de zomer en de hele winter blijven zitten. Pas in het voorjaar komen de volwassen dieren tevoorschijn. De motjes zijn mooi, maar moeilijk van elkaar te onderscheiden. Met hun prachtige purperen schijn op de vleugels hebben ze hun naam in ieder geval niet gestolen.

Soorten herkennen

De purpermotten lijken dan wel erg op elkaar, de rups in de bladmijn kun je wél op naam brengen. Probeer het zelf eens. Neem enkele berkenbladeren mee naar huis en installeer je voor je computer. Steve Wullaert van de Vlaamse Vereniging voor Entomologie bespreekt op www.bladmineerders.be/nl/families/eriocraniidae alle soorten uitvoerig.

Leg de bladeren na je onderzoekje ergens op de grond in de schaduw, op een niet te droge plaats. De rups zal verder eten totdat ze genoeg heeft en daarna kruipt ze vanzelf in de grond om te verpoppen.

Als je er niet in slaagt om je vondst op naam te brengen kun je altijd een foto plaatsen op de facebookpagina van de Bladmineerders in België. De medewerkers helpen je met plezier verder.