De provincie Limburg gebruikt cookies om jouw surfervaring op deze website gemakkelijker te maken.

Strikt noodzakelijke cookies
Deze cookies zijn strikt noodzakelijk om in de site te navigeren, of om te voorzien in door jou aangevraagde faciliteiten.
Functionaliteitscookies
Deze cookies verbeteren van de functionaliteit van de website door het opslaan van jouw voorkeuren.
Prestatiecookies
Deze cookies helpen om de prestaties van de website te verbeteren, waardoor een betere gebruikerservaring ontstaat.
Online surfgedrag gebaseerde reclame cookies
Deze cookies worden gebruikt om op de gebruiker op maat gemaakte reclame en andere informatie te tonen.

A tot Z (Weetjes)

Limburg boomt

Spar

Sinds jaar en dag zingen wij een kerstliedje met de foute boom in de hoofdrol. Er staan immers geen dennen in onze woonkamer. Het zijn sparren. De fout zit in de vertaling van het oorspronkelijk Duitse "O, Tannenbaum", wat letterlijk "kerstboom" betekent en niet dennenboom (de Duitse naam voor den is "Kiefer"). Onze kerstboom is dus een spar.

Het belangrijkste verschil tussen een den en een spar is dat bij een spar de naalden één per één op de twijgen staan ingeplant, terwijl de naalden van een den per twee, per drie of per vijf zijn ingeplant. Dit geeft een heel ander beeld.

De strijd om de huiskamer

Vroeger was de fijnspar dé kerstboom bij uitstek en hij wordt nog altijd veel verkocht. De soort fijnspar (Picea abies) hoort eigenlijk niet thuis in onze streken, maar omdat hij zo snel groeit en de wind goed tegenhoudt, werd en wordt hij vaak aangeplant. En natuurlijk wordt hij gekweekt als kerstboom.
Fijnsparrenhout wordt gebruikt als constructiehout met een waaier aan toepassingen. In de doe-het-zelfzaak vind je het onder de naam "vuren".

Sedert zowat tien jaar is de "Kaukasische (zilver)spar" (Abies nordmanniana), die in tuincentra verkocht wordt onder de naam "Nordmann", sterk aan populariteit aan het winnen. Een reden is dat hij zijn naalden in droge huiskamers langer behoudt dan de gewone spar.
Deze zilverspar groeit dan weer trager dan een fijnspar en kost daarom meer zodat je dieper in je geldbuidel moet tasten.

Door een tragere groei kan hij, mits goede verzorging, verschillende jaren na elkaar gebruikt worden als kerstboom.

De zilverspar heeft ook extra stevige takken, die zonder problemen zwaardere kerstbollen en versiering kunnen torsen.
Door de trage groei is het hout van een zilverspar ook heel stevig, waardoor de boom zeer oud kan worden. In onze parken vind je exemplaren van meer dan 100 jaar oud en meer dan 30 meter hoog! Er staat zo een zilversepar tegenover het kasteel in het Domein Bokrijk.

Sparren en zilversparren

Wat is botanisch gezien het verschil tussen de spar (geslacht Picea) en de zilverspar (geslacht Abies)?
Zelfs een leek kan beide bomen gemakkelijk van elkaar onderscheiden. Enerzijds, aan de kleur van de onderzijde van de naalden, anderzijds, aan de graad van stekeligheid van de naalden.

De meestal platte naalden van de zilverspar zijn donkergroen en hebben aan de onderzijde rijen huidmondjes, wat hen een wit zilverachtig uitzicht geeft. Al naargelang de soort hebben de zilversparren meer of minder rijen huidmondjes en is de zilveren kleur meer of minder intens. De zilverspar heeft zijn naam dus niet gestolen. De naalden van de gewone spar, daarentegen, zijn lichter van kleur, volledig groen en niet plat.

De naalden van de meeste zilversparren zijn niet erg stijf en hebben ook geen stekels aan het uiteinde. Gewone sparren hebben wel stijve, stekelige naalden.

Een derde onderscheidend kenmerk is dat kegels van sparren naar omlaag hangen en in hun geheel afvallen. Bij zilversparren staan de kegels als kaarsen op de toppen. Zij vallen uit elkaar in de boom. Alleen de dunne kegelspil blijft nog een tijdje op de boom staan.

Wat heb jij gekocht?

Probeer nu eens de boom te determineren die jij gekocht hebt. Prikken de naalden bij aanraking dan is het duidelijk geen zilverspar. Voelt de boom eerder zacht aan en zijn de naalden donkergroen en wit aan de onderzijde dan is het een zilverspar.

Ben je nog niet zeker? Trek dan een naaldje van een twijg af. Komt met de naald een stukje schors mee dan heb je een spar. Komt er geen schors mee dan heb je een zilverspar.