De provincie Limburg gebruikt cookies om jouw surfervaring op deze website gemakkelijker te maken.

Strikt noodzakelijke cookies
Deze cookies zijn strikt noodzakelijk om in de site te navigeren, of om te voorzien in door jou aangevraagde faciliteiten.
Functionaliteitscookies
Deze cookies verbeteren van de functionaliteit van de website door het opslaan van jouw voorkeuren.
Prestatiecookies
Deze cookies helpen om de prestaties van de website te verbeteren, waardoor een betere gebruikerservaring ontstaat.
Online surfgedrag gebaseerde reclame cookies
Deze cookies worden gebruikt om op de gebruiker op maat gemaakte reclame en andere informatie te tonen.

A tot Z (Weetjes)

Limburg boomt

Verdediging bij planten

Planten hebben een heel arsenaal aan verdedigingstechnieken. Sommige planten hebben bijvoorbeeld brandharen. De brandhaartjes van de brandnetel heb je vast al eens gevoeld, maar dat is klein bier in vergelijking met de reuzenberenklauw. Komt de huid in contact met het sap van de reuzenberenklauw kunnen er ernstige huidletsels ontstaan. Best uit de buurt blijven, dus!

Rozen zonder doornen

Struiken en bomen nemen vaak hun toevlucht tot stekels en doornen. De termen stekels en doornen worden nogal eens verkeerd gebruikt. Zo zijn er wel degelijk rozen zonder doornen. Ze hebben immers stekels! Doornroosje hoort dus Stekelroosje te heten.

Maar hoe zit het dan precies met die twee? Doornen zijn vervormingen van takken, bladeren of wortels. De meidoorn bijvoorbeeld heeft takdoornen, de cactus bladdoornen en bepaalde soorten palmen hebben worteldoornen. Een doorn bevat vaatbundels die water en voedingsstoffen vervoeren. Stekels daarentegen ontstaan uit de buitenste laag cellen (epidermis) en zijn niet verbonden met het inwendige systeem van de plant.

Chemische oorlogsvoering

Op  naar het stevigere werk nu. Planten kennen immers ook wat van chemische oorlogsvoering. Sommige planten zijn ronduit giftig, zoals de taxus. Andere planten maken stoffen aan die ervoor zorgen dat de plant een vies smaakje krijgt. Nicotine, cafeïne worden door planten geproduceerd.
Directe afweer met onmiddellijk resultaat bij de vijand. Of net niet: mensen gebruiken de afweerstoffen in farmaceutische en andere toepassingen.

Coalitievorming

Planten verkeren niet altijd in staat van oorlog. Afweerstoffen produceren, kost immers veel energie. Zo kan de plant enkel afweerstoffen aanmaken in functie van de noodzaak of werkt de plant soms samen met bevriende dieren. Zij beschermen de plant en worden geen slachtoffer van het gif. Planten bieden soms schuilplaatsen aan insecten, die als verdedigers fungeren.

Zo vindt de mier Pseudomyrmex ferrigineus in de stierenhoornacacia, Acacia cornigera, een echt hotel. De boom zorgt voor voeding en huisvesting in de holle doornen. Als tegenprestatie beschermt de mier de acacia tegen hongerige dieren en verwijdert hij zaailingen.

SOS voor de hulptroepen

Maar het wordt nog straffer. Als planten stevig worden aangevreten, kunnen ze vluchtige stoffen afgeven. Die dienen als SOS-signaal dat de hulptroepen, de natuurlijke vijand van de belagers, verwittigt. Een rups die snoept van een sappig blaadje kan met andere woorden plots aangevallen worden door een parasitaire sluipwesp. De wesp legt eieren in de rups en tekent daarmee zijn doodvonnis.

Ook tussen planten worden noodsignalen uitgezonden. En dat kan ver gaan. Zo bleek uit onderzoek dat een tabaksplant afweerstoffen ging aanmaken toen hij signalen kreeg van een tomatenplant die werd aangevallen. Dit soort onderzoek is van groot belang bij de ontwikkeling van een meer duurzame landbouw.