De provincie Limburg gebruikt cookies om jouw surfervaring op deze website gemakkelijker te maken.

Strikt noodzakelijke cookies
Deze cookies zijn strikt noodzakelijk om in de site te navigeren, of om te voorzien in door jou aangevraagde faciliteiten.
Functionaliteitscookies
Deze cookies verbeteren van de functionaliteit van de website door het opslaan van jouw voorkeuren.
Prestatiecookies
Deze cookies helpen om de prestaties van de website te verbeteren, waardoor een betere gebruikerservaring ontstaat.
Online surfgedrag gebaseerde reclame cookies
Deze cookies worden gebruikt om op de gebruiker op maat gemaakte reclame en andere informatie te tonen.

A tot Z (Weetjes)

Limburg boomt

Gewone beuk en zijn X-men

De beuk heeft een buitengewone eigenschap: geen enkele andere soort kent zoveel cultuurvariëteiten of cultivars. Ze ontstonden in de loop der tijden als mutaties, dikwijls aan de randen van het natuurlijk verspreidingsgebied.
De diversiteit is haast eindeloos: treurbeuken, meer of minder rode beuken, gele beuken of varenbeuken in alle kleuren en geuren. Er zijn hele boeken over geschreven.

Maar hoe verklaar je die diversiteit? In de natuur krijgen planten - net als mensen en dieren - erfelijke informatie van hun ouders mee. Dat pakket aan informatie is uniek en zit verborgen in het DNA.

Mutaties zijn ongewilde veranderingen in dat DNA én de drijvende kracht achter natuurlijke selectie. Mutaties kunnen zowel positief, negatief of neutraal zijn. Een positieve mutatie zorgt ervoor dat een individu beter aangepast is aan zijn milieu. Een negatieve en een neutrale mutatie hebben respectievelijk een slechte en geen invloed op de overlevingskansen.

Hanenkam

Over smaken en kleuren valt niet te twisten. Dat neemt niet weg dat sommige gewone beukencultivars een wel heel bijzonder voorkomen hebben. De varenbeuk bijvoorbeeld, met zijn diep ingesneden blad of de hanenkambeuk waarvan de bladeren net een gelobd kluwen vormen en dus lijken op - juist - een hanenkam.

Bij de kleinbladige en grootbladige beuk zijn de bladeren klein (maar 2-4 cm lang) of juist groot en plomp (tot 17 cm lang).

Ook de alom bekende bruine beuk is een variant van de gewone (groene) beuk.

Samenleven met mutanten

Waarom nu juist de gewone beuk al die mutaties vertoont, is onbekend. De kwekers zijn met de veranderde beuk aan de slag gegaan en hebben verder gekweekt omwille van de sierwaarde.

Wat we wel weten is dat de mutaties (ook de bruine beuk) het in de natuur moeten afleggen tegen de gewone groene beuk. Die groeit nog steeds het snelst en is het best aangepast.

De beukmutanten zullen dus nooit het overwicht halen. Of misschien moeten we een boodschap halen uit de talrijke X-men films en leren samenleven met de mutanten  ...