De provincie Limburg gebruikt cookies om jouw surfervaring op deze website gemakkelijker te maken.

Strikt noodzakelijke cookies
Deze cookies zijn strikt noodzakelijk om in de site te navigeren, of om te voorzien in door jou aangevraagde faciliteiten.
Functionaliteitscookies
Deze cookies verbeteren van de functionaliteit van de website door het opslaan van jouw voorkeuren.
Prestatiecookies
Deze cookies helpen om de prestaties van de website te verbeteren, waardoor een betere gebruikerservaring ontstaat.
Online surfgedrag gebaseerde reclame cookies
Deze cookies worden gebruikt om op de gebruiker op maat gemaakte reclame en andere informatie te tonen.

A tot Z (Weetjes)

Limburg boomt

Muzikale zwammen van onschatbare waarde

Voor de meeste mensen zijn zwammen enkel mooi om naar te kijken. Maar wist je dat er muziek in zit?
Meer nog: sommige zwammen zouden een gewone viool laten klinken als een peperdure Stradivarius! Daarvoor moeten ze eerst hun bijzondere krachten uitoefenen op het hout van de viool, dat een ware transformatie ondergaat.

De Stradivarius

Voor een Stradivarius, het neusje van de zalm onder de violen, betaal je tegenwoordig al snel een paar miljoen euro. Elke Strad, zoals de violen liefkozend genoemd worden, heeft zijn eigen persoonlijkheid. Hoe de violen aan hun bijzondere klank komen, is nog steeds een mysterie. Volgens sommige wetenschappers ligt het aan de manier waarop "bouwer" Stradivari het hout behandelde, anderen denken dat het te maken heeft met de vorm van de resonerende kast.

Men ontdekte al dat Stradivari gebruik maakte van een bijzonder vernis op basis van in salpeterzuur gekookte krabschalen. Ook het hout is bijzonder: het zou afkomstig zijn uit de "kleine ijstijd", een koudere periode in de tweede helft van de zeventiende eeuw. Door het klimaat groeiden bomen toen gelijkmatiger en dat zorgde voor een mooiere houtdichtheid. Volgens nog anderen heeft ook de ouderdom een positieve invloed op de geluidskwaliteit. Hoe het ook komt, het zijn unieke instrumenten.

Lage houtdichtheid

Maar kunnen we de experten om de tuin leiden met een "mycoviool", die zou klinken als een echte Stradivarius? Of een viool goed is, hangt immers niet alleen af van het vakmanschap van de vioolbouwer, maar ook van de eigenschappen van het gebruikte hout én de behandeling ervan.

Het onderblad van de viool wordt vaak gemaakt uit gewone en Noorse esdoorn. Fijnspar (of een andere spar) komen in aanmerking voor het bovenblad. Het is in ieder geval belangrijk dat het toonhout een lage houtdichtheid heeft. De geluidsgolven moeten zich met een optimale snelheid in het hout kunnen voortplanten.

Behandeling met zwammen

De Zwitserse professor Francis Schwarze ontdekte dat hout van de fijnspar en de gewone esdoorn kan worden behandeld met de glazige buisjeszwam en esdoornhoutknotszwam. De zwammen brengen een afbraakproces op gang, waardoor de celwanden geleidelijk aan dunner worden zonder het stevige skelet aan te tasten.
Vooraleer het hout verwerkt wordt tot een viool, wordt het behandeld met een product dat het afbraakproces stopt.

Deze behandeling met zwammen zorgt voor hout met bijzondere muzikale kwaliteiten.

Misleiding

Deze "mycoviool" ("mykes" is het Grieks voor zwam) werd in 2009 getoetst aan het geluid van een echte Stradivarius, in een blind, achter-het-gordijn experiment.

Zowel de jury van experten als het publiek werden misleid en hielden de betaalbare mycoviool voor een echte Stradivarius …